martes, 4 de outubro de 2022

Plebiscito de Estatuto de Galiza.


                          Cartel propagandístico feito por Castelao a favor do Estatuto de Galiza.

   24/06/1936. Boletín Oficial de la Provincia de Lugo.
   "Relación general, comprensiva de las parciales remitidas por las Juntas municipales, de las personas que han de constituir las Mesas electorales de las distintas secciones de la Circunscripción electoral provincial, con motivo del Plebiscito de Estatuto de Galicia, que se celebrará el día 28 del mes en curso:
   Abadin
   Sección de Consistorio:
   Presidente, Daniel Diaz Paz, y suplente, Agustín Valle Leal.
   Adjuntos, Roque Vizoso Coira y Eduardo Vidal Carracedo, y suplentes, Jesús Balsa Leal y Manuel Cabado Diaz.
   Sección de Quende: 
   Presidente: Domingo Diaz y Diaz, y suplente,  José Taboada Barja.
   Adjuntos, Ricardo Vidal Seijo y Eladio Taboada Barja, y suplentes, Andrés Anello Perez y Generoso Anello Costeira.
   Sección de Labrada: 
   Presidente, José Cortiñas Rouco, y suplente, Valentin Rouco Pita.
   Adjuntos, Jesús Vizoso Vidal y Cándido Vivero López, y suplentes, Marcelino Barro Diaz y José
Barro Diaz.
   Sección de Candia:
   Presidente, Jesús Lamela Rivas, y suplente, Vicente Cuba Carballeira.
   Adjuntos, Andrés Rio Pardiño y Modesto Vidal Goás, y suplentes, Antonio Vello Pena y Cándido Castro Pernas.
   Sección de Corbite:
   Presidente, Cándido García Pernas, y suplente, Atanasio Morado Portela.
   Adjuntos, Perfecto Rico Otero y Aniceto Morado Seibane, y suplentes, José Fuentes Portela y Antonio Fraga Corral.
   Sección de Moncelos:
   Presidente, Manuel Bouso Lago, y suplente, Antonio Valle Souto.
   Adjuntos, Jesús Vigo Gruña y Elíseo Vigo Abilleira, y suplentes, José Bello Bouso y José Abilleira Perez.
   Sección de Villarente:
   Presidente, Antonio Braña Añilo, y suplente, Antonio Pórtela Bello.
   Adjuntos, Luis Seoane Castiñeira y Manuel Seoane García, y suplentes, José Braña Añilo y Jesús Cabado Rio".

luns, 26 de setembro de 2022

Clamoroso triunfo republicano...

   
   14/04/1931. El Liberal
   "Ha triunfado por gran mayoría la candidatura de la Conjunción republicanosocialista.
   En la provincia de Lugo se desconoce la decantada rabiosa sinceridad electoral. Firmado por el candidato republicano del distrito de Abadin, D. Jesús Iglesias, recibimos un telegrama en el que se nos dice que en la sección 1. de dicho distrito se constituyó la mesa con el secretario del Ayuntamiento como presidente, rodeado de cinco números de la Guardia civil, y con otros en la puerta y en el interior del local, que hacían imposible la libre emisión del sufragio. Añade nuestro comunicante que la actitud de las autoridades locales excitó al pueblo, que protestó indignadísimo. A la hora del domingo en que nos telegrafiaba el señor Iglesias, éste temía graves sucesos, provocados por el caciquismo monárquico".
 

mércores, 31 de agosto de 2022

María do Salvador.

 


Amiga María,
María Pita Otero, María do Salvador.
Que encanto de muller!
Como moitos dos nosos maiores
fuches e es unha bendición para todos nós,
para a túa familia, para toda a parroquia.
 
Naciches hai cen anos.
Mi madriña!, cantas cousas che tocou vivir!
Cantas cousas en tempos ben recios que foron os teus!
A guerra de España, a post guerra,
con tantas penalidades e carencias,
tantos traballos e pesares.
 
Pero o amor foi atopando espazo na túa vida.
Primeiro co teu home Jesús,
logo cos teus fillos, Elita, Daniel e Ánxeles,
que soubeches criar en pobreza de bens, como nos pasoua todos,
pero en abundancia de amores, tenrura e coidados,
en abundancia tamén de goberno e equidade para a vida
 
E os amores fóronse multiplicando
cos nomes e vidas dos teus xenros e nora,
dos teus netos, das túas bisnetas.
E os amores foron mutuos,
o moito que ti deches foise convertendo no moito que logo recibiches.
E todos te puidemos ver e admirar
coma unha muller sempre chea de paz, de saúde, de alegria íntima, calada,
paz fonda, total,
que transmitias ás claras coa túa ollada agarimosa, co teu sorriso simple, acolledor.
 
E así ata o final,
rodeada de agarimos e atencións,
sempre cos teus,
no Outeiro, en Labrada, en Lugo,
e agora para sempre cos teus tamén
no lugar dos mortos que viven en Deus.
 
 Que lección máis grande a da túa vida:
Co pouco, co necesario, rodeado de agarimos,
podemos ser moi felices.
E, non sei por que, intúo que esa lección nos vai se moi útil, necesaria, imprecindible:
co pouco, co necesario, envolto en agarimos, podemos ser felices.
 
Grazas de corazón, María,
grazas polos teus que te souberon acompañar e atender tan amorosamente
ata o derradeiro momento.
 
Fuches, es unha bendición para todos nós.
Que gusto pensar en ti e quererte,
que gusto saberte viva en Deus, agardando reencontrarte connosco
e nós contigo.
Un chuchiño, amiga,
meu e desta xentiña toda que amorosamente te acompaña.
Ata aquel día.
  
25 de agosto do 2022

   Manuel Regal Ledo.

domingo, 28 de agosto de 2022

Partida de "La Porra"

 
   03/04/1871. La Esperanza.
  "A la escitacion que dirigimos á nuestros amigos de provincias para que nos remitieran una nota de los carlistas muertos y heridos durante las últimas elecciones, han respondido de Mondoñedó y de Tortosa.
   En el ayuntamiento de Abadin, distrito de Mondoñedo, la partida de la Porra, compuesta de noventa á cien hombres, causó contusiones á treinta de nuestros amigos, hiriendo de gravedad á seis cuyos nombres copiamos á continuación.
 
   Antonio Pardo, de San Juan de Villarente.
   Cayo Castro, del mismo pueblo.
   Manuel Campo Mayor de Santiago de Moncelos.
   José Campo del mismo pueblo.
   Morado, del mismo pueblo.
   Miquitos, de la Graña".
 
   09/04/1872. La Regeneración.
   "En Goiriz multitúd de hombres armados de gígantes garrotes, procedentes los hombres del ayuntamiento de Abadin que pertenece al distrito de Mondoñedo, empezaron apaleando á los electores de oposición que eran todos ó casi todos, que acudían á votar la mesa qué iban llegando uno á uno sin recelo é iadefensos. Huyeron los unos, y otros parece que se asilaron en la iglesia. Algunos pocos se resistieron auxiliados por aquellos á cuya noticia habia llegado lo que estaba pasando, y los porristas, ruborizados por algunos ministeriales de las parroquias de Roman y Árbol, y capitaneados por el procurador del juzgado D. Antonio Valera Piñeiro, los maltrataron, cometiendo después horribles escesos, como fué el de apoderarse de la casa del respetable párroco; que saquearon por completo, destrozando los muebles y dejando á aquel digno sacerdote sin ningún recurso por el momento y á su señora hermana en la mas horrible angustia. De otros hechos ocurridos alli, como el robo de la iglesia, etc., se habla, pero que no nos constan por ahora, como tampoco la exactitud de la cifra de muertos y del gran número de heridos".
 
    11/04/1872. El Pensamiento Español.
   "Recordarán nuestros lectores que al dar centa el gobernador de Lugo al Gobierno de los sucesos de Villalba, empezaba su telegrama diciendo que «los carlistas promovieron un conflicto en el acto de constituirse las mesas, atacando á los otros electores con palos, piedras y armas blancas y de fuego» continuaba asegurando que los «alborotadores se refugiaron con el diputado provincial D. Antonio Camba, en casa del mayordomo del conde do Pallares, donde continuaron haciendo fuego» y daba por último noticia del registro, ó mejor de la invasion de la casa del Párroco do Goiriz.
   La veracidad del tolégrama del gobernador de Lugo es tan grande, que el diputado provincial D. Antonio Camba ha publicado con el titulo de «Un mentís que la justicia reclama» una hoja en que, dirigiéndose á los habitantes del distrito de Villalba, dice:
«Los que sabeís que la mesa de vuestra capital se constituyó lo más tranquilamente, sin que hubiese el menor desórden, hasta que á las tres de la tarde llegó de acometer, herir y matar en Goyriz á los electores de oposición , que nada ilícito hicieran, una partida de la porra, ó sea de foragidos, cuyo núcleo estaba compuesto de varios del Ayuntamiento do Abadin, distrito electoral de Mondoñedo, donde ya no eran necesarios al candidato adicto; que esos foragidos, sin sombra de motivo  rodearon, atacándola á pedradas y tiros , la casa del mayordomo del conde de Pallares, desde la cual no hubo ni haber podia resistencia, como que dentro no se hallaban si no tres hombres indefensos (uno el que suscribe, que acababa de llegar, y ninguno de ellos
carlista), y algunas mujeres; que felizmente en aquella villa no resultaron más muertos, heridos ni contusos que los cristales y ventanas de la casa referida; que nunca se habla ejercido en el país coacción igual á la que alli sufrieron los electores de los partidos coligados, y que la casa del dignísimo Cura de Goyriz fué invadida por los porristas completamente; admirad la exactitud del parte del señor gobernador dé la provincia.
   Dejamos á la consideración del público si el autor do las patrañas que el telegrama contiene, puede mentir más audazmente é insultar las víctimas con mayor cinismo.
Lugo, 6 de abril de 1872.—Antonio Camba, diputado provincial.»".
 
 

 

 

domingo, 21 de agosto de 2022

A Ermitas

 

A Ermitas con amor e agradecemento:

Querida Ermitas, 
Como che vai amiguiña, na terra da luz e da paz,
no berce de todos os amores?
Seguro que ben, moi ben,
Deus non é requeno, é espléndido e contigo seguro que tamén o estará sendo.

Matinando en ti, no teu nome, Ermitas,
viñéronseme á cabeza cousas que quero compartir contigo.
Xa sabes que Ermitas, é coma quen di Ermida, e Ermida é unha capela,
como por exemplo a capela do San Antonio do Outeiro,
que tanto coñeciches e visitaches.
As Ermidas ou capelas aldeáns están case sempre algo apartadas, soas, 
de cando en vez son visitadas polos veciños,
son espazos sagrados,
porque alí se achegaba a xente desexando verse libre dos seus pesares diarios.
E Deus escoitaba, vaia se escoitaba.
Deus e a xente intercambiaban amores e servizos.
 
 E mira ti, Ermitas,
que dei en pensar que todo ser humano levamos unha ermida no noso propio corazón;
o noso corazón dalgunha maneira tamén é como unha ermida, un espazo sagrado,
unha ermida soa moitas veces, apartada, á que algunha vez se achega alguén suplicando amores, ofrecendo amores,
pero da que moitos tamén foxen,
incluso nós mesmos evitamos entrar no noso propio corazón, na nosa propia ermida.

Ti, coma eu, coma todos os que aquí estamos,
levamos no noso corazón unha ermida sagrada.
A túa ermida
foi gozosamente visitada primeiramente polos teus pais, Manuel e Evangelina
e polo teu irmán Dourino, con quen te criaches.
Pasando os anos, foi o Fructuoso do Fondo da Vila  quen petou á porta desa ermida 
que ti eras, e houbo pracer e festa ...
e apareceu a Verónica, que encheu de esperanza a ermida que ti eras.
O teu corazón converteuse nunha ermita visitada, unha Ermida en festa.
Coa Verónica, o Amandino,
coa Verónica e o Amandino, a Icía,
e familias dun lado e do outro entrando e saíndo polas portas do teu corazón.
Que ben, canto pracer! Daquela os bicos ganaban todas as batallas.

Labrada, Pamplona, Vilalba, Casa Vella,
a túa ermida foi cambiando de lugares e de cores.
E zas, de golpe a desgraza, a enfermidade, 
a morte foi escurecendo o interior da túa ermida, 
do teu corazón. 
Que dolorosos eses desapegos obrigados!
Fuches atopando mans coidadoras, familiares ou non,
que seguiron visitando a túa ermida,
que seguiron alimentando en ti o lume sagrado do amor coma un remol.
E así ata a túa morte.

E agora, iso cremos,
a túa ermida está plenamente habitada.
Na fonte de todos os amores, que é Deus,
reencontrácheste cos amores todos da túa vida,
todos eses amores que te foron facendo muller feliz:
os teus pais, a túa Verónica, o teu Fructuoso,
tantos veciños e veciñas que te querían
e que comparten contigo un lugar no seo de Deus.

Gozámonos sabéndote feliz,
sabéndote unha ermida habitada polo amor plenamente.
Recordándote queremos aprender nós tamén
a coidar a ermida sagrada do noso corazón
a coidar os amores que a nutren e fecundan.
Porque no fondo do ser humano é basicamente
amar e ser amados.

Feliz día, Ermitas querida.
Todos contigo.
Unha aperta.

P.D_ Homenaxe de Manuel Regal Ledo a Ermitas.