sábado, 23 de outubro de 2021

"Canti", un home de Taboada.

 
Temos días na nosa vida que aportan sorpresas dolorosamente bonitas e ainda doendo, teñen un fondo de positividade.
 
Deuse o caso que me chegou unha suxerencia dunha amiga convidándome a botarlle unha ollada a un blog, e animándome a facer unha reflexión por escrito, do que do meu pensamento saíra. 
 
Trátase de "Canti", un home de Taboada que traballou para que os que estaban preto del, tiveran unha vida chea de cousas positivas, era un home altruista. Eu non coñecín a Xosé Anxo, así se chamaba, pero como fixo él, eu tamén xoguei ao fútbol aló polos anos ... xa choveu. 
 
Ben, Xosé Anxo deixounos cedo, e como memória tamén nos deixou un traballo que merece a pena velo, e que agora continua esa labor xente próxima a el (https://entrenodiariocanti.blogspot.com). Eu, con todo o respecto e humildade, quero contribuir contando unha pequena anecdota que vivín cando xogaba na Sociedad Deportiva Abadín; para así aportar unha pequena historia a outras.
 
Era a primeira tempada na que estabamos federados no grupo norte da segunda categoria rexional da provincia de Lugo. Como campo de xoga tíñamos un prado que nos deixara o Albino do Nacho, veciño de Fanoi. O campo, por así chamalo, de chairo no tiña nada, era costento para unha portería e para un lateral, precisamente para o lado que estaban as duchas e a taberna. 

Aquel domingo recordo que nos visitaba o Muimenta C. F. partido de máxima rivalidade por ser concellos limítrofes. De porteiro no Abadín xogaba Cornide, era áxil, xogaba con rodilleras, como antaño. Todo estaba saíndo sen maiores contratempos, se cadra chegamos con máis ánimos dada a rivalidade. Entramos nos vestiarios para cambiarnos e cando xa estábamos listos para sair, Cornide tiña postas as botas ... camperas!! Esquecera as de xogar na casa. E non fomos quen de convencelo que así non podía sair ao campo. El xogaba contra o Muimento da maneira que fora. Lóxicamente, o árbitro non llo permiteu e xogou Cándido, o outro porteiro.

Lamentablemente, Cornide tamén nos deixou sendo novo.

Cornide, o primeiro pola esquerda.

xoves, 2 de setembro de 2021

O Daniel da Choqueira


   Non son eu quen vai definir as andainas do Daniel pola nosa parroquia, só quero engadir unha pequena opinión persoal. Quen fixo ese percorrido, íntimo e fermoso, foros as súas netas Susana e Mónica, na voz da primeira. Tamén Manolo Regal fixo a súa achega definindo a Daniel como veciño, labrego e home de Labrada.
   Daniel falecía o 28 de agosto, veciño do barrio da Choqueira. Home de mente privilexiada, chea de recordos e anécdotas, que regalaba a quen lle puideran interesar; e tamén, cumpre recoñecelo, de elegante  percha.

   Manifesto das súas netas.
 
"Cando éramos pequenas meu padriño sempre nos dicía que tiñamos que falar coa xente, na feira, nas festas ... que era moi feo ver a dúas pícaras que non sabías falar.
 
Hoxe falo con vós, de todo o que nos ensinou, do amor polo campo, polo idioma e a cultura do rural, o amor pola música e pola xente. E sobre todo, do saber estar. 

Falo tamén en nome da miña madriña, a quen a enfermidade non lle permite estar hoxe aquí. Pero que estivo con el ata o último momento.
 
Recordámoste, aí sentado no banco ao lado da casa, ao que ti chamabas o "mirador", roubándolle tempo ao tempo, como di esa canción que tanto che gustaba. 

Sempre te levaremos no corazón, meu padriño".
 
   Manifestos de Manolo Regal. 
 
"NON VOU SÓ
TEÑO UN AMIGO AO MEU LADO

Non vas só, Daniel,
acompáñate o espírito da xente da túa xeración
(a María de García, o Ricardo do Garipol, a Bita nova, o Modesto de Corruvedo, a
Hermitas, a Ibérica, … por nomear a algúns dos últimamente falecidos entre nós
que compuxestes Labrada en corpo e alma durante tantos anos. 

Acompáñate, Daniel,
o espírito do teu pai, da túa nai,
o espírito do recuncho do Carballal,
onde no seo familiar aprendiches formas de vida, cultura aldeá. 

Acompáñate tamén
o espírito doce das nosas terras e prados,
o espírito bravo dos nosos montes e dos animais que o enchen,
cos que, coma todos, compartiches esforzos e proveitos. 

Acompáñante, Daniel,
o respecto e aprecio, o perdón tamén, dos teus veciños e veciñas
cos que aprendiches e practicaches a gozosa e complexa arte da convivencia,
da necesaria colaboración veciñal. 

Acompáñante tamén
o espírito do San Pedro, do Santo Antonio, de Santa María,
pois con eles, en memoria deles, celebraches e gozaches a vida tantas veces. 

Acompáñate, Daniel,
o teu espírito aventureiro,
que te levou a emigrar para buscar vida,
e así anchear os límites do teu coñecemento,
e a sensibilidade do teu corazón cara ás persoas que nos visitan como emigrantes. 

Acompáñante tamén
todas as persoas amigas que gozaron e fortaleceron a túa amizade,
entre as que orgullosamente me conto. 

Acompáñate, Daniel, a sabedoría popular
que se asentou en ti,
que te fixo lúcido, intelixente,
para observar a realidade, para entendela, para contala.

Acompáñante tamén
todas as persoas ás que ti coidaches en vida,
e as que a ti te coidaron: familiares, veciños,
mulleres da lei da Dependencia e da residencia Betania de Viveiro. 

Acompáñante, Daniel, por suposto,
toda a túa familia propia,
con nomes e maneiras de ser tan propios e concretos:
Eusebia, Neri, Suso, Susana, Mónica, Chema, Miguel e os neniños Noel e Navia.

E a través de todos estes acompañamentos,
vai contigo tamén o Deus da vida,
que te fixo para a vida,
que te amou ata o extremo na persoa do seu fillo Xesús
e que che abre as portas da vida para sempre. 

Grazas, Daniel.
Pasas da parroquia temporal de Labrada á parroquia eterna de Labrada.
Desde o seo de Deus, con Deus, mira por nós,
aléntanos, dános forza
para termar das parroquias que se nos apagan,
para recrealas ao amparo voso, ao amparo de Deus.
E así ata o reencontro final, amigo da alma.
Unha aperta agradecida".
 
A Daniel Carracedo López, 30 de agosto do 2021.

"Ai, que se nos van os velliños,
que se nos van as velliñas,
coas súas historias longas,
coas súas vidas sufridas! 

Ai, que se nos foi o Daniel
cunha vida ben cumprida:
morea de anos xa,
hora a hora, día a día. 

Cada amencer unha aposta
por unha vida máis digna
entroncada na parroquia,
entroncada na familia. 

Tempos recios que viviu,
tempos de grosas fatigas,
que el ben soubo soportar
con humilde valentía. 

O amor, a vida, a paciencia,
a man de Deus que o sostiña
foi facendo del un home
de fonda e sabia harmonía. 

E o que levaba moi dentro
no seu rostro se lle vía:
un rostro pacificado
na paz máis grande e curtida.

E agora entra gozoso
na grande Paz e Alegría
que Deus rico en todo ben
nos ofrece sen medida. 

Pero,
ai!, que se nos van os velliños,
que se nos van as velliñas,
coas súas historias longas,
coas súas vidas sufridas.".

                       


                                            IN MEMORIAN

 
 

sábado, 10 de xullo de 2021

O Garipol

 

   Antes de expresar calquera opinión que fixera referencia a figura, xa histórica do Ricardo, máis ou menos acertada; quixen saber o que significaba ser ou pertencer a "Casa do Garipol". A palabra en si, non expresa nada concreto ou significativo.
   O atopado nas procuras, o dicionario "Diccionario histórico-etimológico del amaziq insular" fai referencia a mesma palabra, no xénero femenino, e ven a dicir o seguinte;
   "GARIPOLA: Nombre verbal, masculino singular, acto de vacilar, titubear o tantear, y adición de morfema de género".
    -- Juego infantil que consistía en hacer contender dos trompos, de manera que vencía aquel que más daños producía en el adversario con el punzón. 
    -- Trompo pequeño que se hace girar con los dedos."
   ¡¡¡Tamén si o nome de "Garipol" ou a súa etimoloxía procede das illas Canarias ...!!!
 
   Cualificaría a conciencia do Ricardo como un home xusto, de consenso, en busca da verdade, tantas veces usada falseada caprichosamente na procura de beneficios pouco rendible.
   Tiven a sorte de atopalo unha vez na "Pena da Cadeira", día e lugar onde recibín a primeira materia xeográfica do noso monte. Era un día de sol, el estaba coa súa muller María (Benilde) vixiando o seu importante rabaño de vacas. Alí sentados, ei impartindo a lección dun "Catedrático Emérito da Universidade de Vida de Labrada". Eu, por natureza mal alumno, oía máis que escoitaba, pero era tanto o contido que expresaba, que te levaba ao momento en que el o viviu.
  E outra vez citámolo, os da "Xunta Rectora da Comunidade de Montes Toxoso I e II, Tremoal e Vigas de Labrada"; nas "Penas Mouras" para que nos situara nomes coñecidos pero con dificultade no emprazamento de nomes da zona da Neveira, Fonte Toxoso, Chao das Campas, Penas de Cociñas, Boca da Amosa e outras. Veu el e a súa filla, xa pesaban os anos nas súas pernas, pero aínda así, recibimos outra agradecida cátedra de coñecemento de transcrición oral.
   Non volvín a velo ata hoxe, data do seu enterro, nove de xullo.

   No recoñecemento ao significado da figura de xente relevante, sempre é preciso deixar de pestenexar para recoñecer o bo facer de esa xente. Na igrexa de Labrada o Ricardo recibiu unha merecida homenaxe en forma de versos recitados por Manolo Regal e escritos por Xosé Antón Miguelez e que agradezo que me permitiran publicar neste medio. 
   Di así:
   
   "Faltaranos , amigo o teu rostro 
   e a túa voz familiar cabo nós,
   pero nunca de ti esqueceremos
   a bondade do teu corazón.

   Todo o ben que fixeches na vida 
   é unha herdanza que habemos gardar, 
   é un regalo que che agradecemos, 
   é unha gra que imos sementar. 

   Desde Deus seguiras de nós preto, 
   andarás o camiño con nós, 
   cara a meta do Resucitado, 
   cara un mundo enchido de amor.

   Temos fe no Deus bo que te estima, 
   temos fe no poder creador, 
   temos fe en quen cura as feridas, 
   temos fe no Deus Pai do Perdón".

                                Xosé A. Miguelez.
 



 

domingo, 13 de xuño de 2021

Laureano Montouto Expósito. Labradeses do 36

 

   Martes, 13 de agosto de 1943. Diario Oficial del Ministerio del Ejercito.
   
   "Justa Rico Maseda, viuda del soldado Laureano Montouto perteneciente al cuerpo de Artilleria. Cantidad anual que le corresponde, en pesetas, 693,50.
   Aumento por Ley de 6 de noviembre de 1943, en pesetas, 795,50. Perteneciente al Estatuto de Clases Pasivas del Estado de 22 de octubre de 1926 y ley de 6 de noviembre de 1942.
   Fecha en que debe empezar el abono de la pensión: 8 de mayo de 1938.
   Natural del pueblo de Abadín, Lugo".
 
   Laureano Montouto Expósito, natural do Pereiro, aparece inscrito no Rexistro do Xulgado de Paz do Concello de Alfoz, o  quince  de Febreiro do 1916. Inscrito como fillo de Bibiana Montouto,  inclusa de Mondoñedo.
   Justa Rico Maseda, natural de Labrada, nace o dezanove  de maio do 1916 no barrio das Basilias. Filla de Antonio Rico Díaz e de Cándida Maseda Fernández.

sábado, 12 de xuño de 2021

Amaro Cortiñas González. Labradeses do 36.

  
 
   BOE.-Núm. 275. 16 de noviembre 1984.
   25392. ORDEN 111/01972/1984. de 14 de septiembre, por la que se dispone el cumplimiento de la sentencia de la Audiencia Territorial de Madrid, dictada con fecha 2 de marzo de 1984, en el recurso contencioso -administrativo interpuesto por don Amaro Cortiñas González, Soldado, licenciado, Caballero Mutilado útil.
   Excmos. Sres.: En el recurso contencioso-administrativo seguido en única instancia ante la Sala Cuarta de lo Contencioso-Administrativo de la Audiencia Territorial de Madrid, entre partes, de una, como demandante, don Amaro Cortiñas González, quién postula por si mismo, y de otra, como demandada, la Administración Pública, representada y defendida por el Abogado del Estado, contra el acuerdo de la Dirección de Mutilados de 26 de Julio de 1979, se ha dictado sentencia, con fecha 2 de marzo de 1984, cuya parte dispositiva es como sigue:
 
   "Fallamos: Que estimando el recurso contencioso-administrativo interpuesto por don Amaro Cortiñas González contra el ratificado en alzado y en reposición, respectivamente, por las resoluciones del Ministerio de Defensa de 6 de noviembre de 1979, y  22 de enero de 1980, debemos declarar y declaramos tales actos disconformes a derecho y, por tanto, los anulamos, y en su lugar, daclaramos el derecho del actor a ser ingresado, en el Benemérito Cuerpo de Mutilados de Gurra por la Patria con la calificación de Permanente, conforme a la disposición común 9ª de la Ley 5/1976, y condenamos a la Administraciçón a adoptar las medidas  adecuadas para la adtividad de dichas declaraciones; sin expresa condena en costas.
   Así por esta nuestra sentencia, lo pronunciamos, mandamos y firmamos."
 
   En su virtud, de conformidad con lo establecido en la Ley reguladora de la Jurisdicción Contencioso-Administrativa de 27 de diciembre de 1956, y en uso 3ºde las facultades que me confiere el artículo 3º de la Orden del Ministerio de Defensa número 54/1982, de 10 de marzo, dipongo que se cumpla en sus propios términos  de expresada sentencia.
   Lo que comunico a VV.EE.
   Dios guarde a VV. EE. muchos años.
   Madrid, 14 de septiembre de 1984.-- P.D., el Director general de Personal, Federico Michavila Pallares.
 
Excmos. Sres. Subsecretario y General Director de Mutilados.