sábado, 10 de xullo de 2021

O Garipol

 

   Antes de expresar calquera opinión que fixera referencia a figura, xa histórica do Ricardo, máis ou menos acertada; quixen saber o que significaba ser ou pertencer a "Casa do Garipol". A palabra en si, non expresa nada concreto ou significativo.
   O atopado nas procuras, o dicionario "Diccionario histórico-etimológico del amaziq insular" fai referencia a mesma palabra, no xénero femenino, e ven a dicir o seguinte;
   "GARIPOLA: Nombre verbal, masculino singular, acto de vacilar, titubear o tantear, y adición de morfema de género".
    -- Juego infantil que consistía en hacer contender dos trompos, de manera que vencía aquel que más daños producía en el adversario con el punzón. 
    -- Trompo pequeño que se hace girar con los dedos."
   ¡¡¡Tamén si o nome de "Garipol" ou a súa etimoloxía procede das illas Canarias ...!!!
 
   Cualificaría a conciencia do Ricardo como un home xusto, de consenso, en busca da verdade, tantas veces usada falseada caprichosamente na procura de beneficios pouco rendible.
   Tiven a sorte de atopalo unha vez na "Pena da Cadeira", día e lugar onde recibín a primeira materia xeográfica do noso monte. Era un día de sol, el estaba coa súa muller María (Benilde) vixiando o seu importante rabaño de vacas. Alí sentados, ei impartindo a lección dun "Catedrático Emérito da Universidade de Vida de Labrada". Eu, por natureza mal alumno, oía máis que escoitaba, pero era tanto o contido que expresaba, que te levaba ao momento en que el o viviu.
  E outra vez citámolo, os da "Xunta Rectora da Comunidade de Montes Toxoso I e II, Tremoal e Vigas de Labrada"; nas "Penas Mouras" para que nos situara nomes coñecidos pero con dificultade no emprazamento de nomes da zona da Neveira, Fonte Toxoso, Chao das Campas, Penas de Cociñas, Boca da Amosa e outras. Veu el e a súa filla, xa pesaban os anos nas súas pernas, pero aínda así, recibimos outra agradecida cátedra de coñecemento de transcrición oral.
   Non volvín a velo ata hoxe, data do seu enterro, nove de xullo.

   No recoñecemento ao significado da figura de xente relevante, sempre é preciso deixar de pestenexar para recoñecer o bo facer de esa xente. Na igrexa de Labrada o Ricardo recibiu unha merecida homenaxe en forma de versos recitados por Manolo Regal e escritos por Xosé Antón Miguelez e que agradezo que me permitiran publicar neste medio. 
   Di así:
   
   "Faltaranos , amigo o teu rostro 
   e a túa voz familiar cabo nós,
   pero nunca de ti esqueceremos
   a bondade do teu corazón.

   Todo o ben que fixeches na vida 
   é unha herdanza que habemos gardar, 
   é un regalo que che agradecemos, 
   é unha gra que imos sementar. 

   Desde Deus seguiras de nós preto, 
   andarás o camiño con nós, 
   cara a meta do Resucitado, 
   cara un mundo enchido de amor.

   Temos fe no Deus bo que te estima, 
   temos fe no poder creador, 
   temos fe en quen cura as feridas, 
   temos fe no Deus Pai do Perdón".

                                Xosé A. Miguelez.
 



 

domingo, 13 de xuño de 2021

Laureano Montouto Expósito. Labradeses do 36

 

   Martes, 13 de agosto de 1943. Diario Oficial del Ministerio del Ejercito.
   
   "Justa Rico Maseda, viuda del soldado Laureano Montouto perteneciente al cuerpo de Artilleria. Cantidad anual que le corresponde, en pesetas, 693,50.
   Aumento por Ley de 6 de noviembre de 1943, en pesetas, 795,50. Perteneciente al Estatuto de Clases Pasivas del Estado de 22 de octubre de 1926 y ley de 6 de noviembre de 1942.
   Fecha en que debe empezar el abono de la pensión: 8 de mayo de 1938.
   Natural del pueblo de Abadín, Lugo".
 
   Laureano Montouto Expósito, natural do Pereiro, aparece inscrito no Rexistro do Xulgado de Paz do Concello de Alfoz, o  quince  de Febreiro do 1916. Inscrito como fillo de Bibiana Montouto,  inclusa de Mondoñedo.
   Justa Rico Maseda, natural de Labrada, nace o dezanove  de maio do 1916 no barrio das Basilias. Filla de Antonio Rico Díaz e de Cándida Maseda Fernández.

sábado, 12 de xuño de 2021

Amaro Cortiñas González. Labradeses do 36.

  
 
   BOE.-Núm. 275. 16 de noviembre 1984.
   25392. ORDEN 111/01972/1984. de 14 de septiembre, por la que se dispone el cumplimiento de la sentencia de la Audiencia Territorial de Madrid, dictada con fecha 2 de marzo de 1984, en el recurso contencioso -administrativo interpuesto por don Amaro Cortiñas González, Soldado, licenciado, Caballero Mutilado útil.
   Excmos. Sres.: En el recurso contencioso-administrativo seguido en única instancia ante la Sala Cuarta de lo Contencioso-Administrativo de la Audiencia Territorial de Madrid, entre partes, de una, como demandante, don Amaro Cortiñas González, quién postula por si mismo, y de otra, como demandada, la Administración Pública, representada y defendida por el Abogado del Estado, contra el acuerdo de la Dirección de Mutilados de 26 de Julio de 1979, se ha dictado sentencia, con fecha 2 de marzo de 1984, cuya parte dispositiva es como sigue:
 
   "Fallamos: Que estimando el recurso contencioso-administrativo interpuesto por don Amaro Cortiñas González contra el ratificado en alzado y en reposición, respectivamente, por las resoluciones del Ministerio de Defensa de 6 de noviembre de 1979, y  22 de enero de 1980, debemos declarar y declaramos tales actos disconformes a derecho y, por tanto, los anulamos, y en su lugar, daclaramos el derecho del actor a ser ingresado, en el Benemérito Cuerpo de Mutilados de Gurra por la Patria con la calificación de Permanente, conforme a la disposición común 9ª de la Ley 5/1976, y condenamos a la Administraciçón a adoptar las medidas  adecuadas para la adtividad de dichas declaraciones; sin expresa condena en costas.
   Así por esta nuestra sentencia, lo pronunciamos, mandamos y firmamos."
 
   En su virtud, de conformidad con lo establecido en la Ley reguladora de la Jurisdicción Contencioso-Administrativa de 27 de diciembre de 1956, y en uso 3ºde las facultades que me confiere el artículo 3º de la Orden del Ministerio de Defensa número 54/1982, de 10 de marzo, dipongo que se cumpla en sus propios términos  de expresada sentencia.
   Lo que comunico a VV.EE.
   Dios guarde a VV. EE. muchos años.
   Madrid, 14 de septiembre de 1984.-- P.D., el Director general de Personal, Federico Michavila Pallares.
 
Excmos. Sres. Subsecretario y General Director de Mutilados.

venres, 21 de maio de 2021

As estelas da memoria.

    

Tamén necesitaba saber que demo me pasou ese día, non esquecía a data. Recoñezo que foi un día moi denso ... O martes comecei a tararear unha canción, máis ben, un poema dentro de unha canción. "Palabras para Julia" na versión de Ismael Serrano, (cantas versións do poema de Goytisolo); ben, estiven cantándoa percorrendo imaxes do pasado, como dedicándolla. E tal interpretación doíame.

 
   ".............................................
   Entonces siempre acuerdate
   de lo que un día yo escribí
   pensando en ti
   como ahora pienso.
   ...............................................
  
   Tal foi o meu erro que para mitigar, ou canalizar, tal desastre, recorrín a miña parte canalla, ao apoio Sabinero. Buscaba unha frase axeitada as necesidades do corazón e a procura da conciencia.
   E apareceu a canción que suxería unha despedida.
 
  "Hace demasiados meses
   que mis payasadas no provocan tus
   ganas de reir.
   ......................"
 
 
   E non era o que buscaba nin necesitaba.
   Pero xurdiu  do meu repertorio máis interno algo que non definía nada, pero que me doía.
    
   "..............................................
   Y la vida siguió
   como siguen las cosas que no
   tienen mucho sentido.
   .............................................."
 
   E ao final chegou Aute, sempre disposto a socorrerme. Decidido a escribir algo para min, algo que sabía que me ía a gustar. Co seu cigarro, (por el, non me importaría volver a lear un cigarro), no seu debuxado papel, e garabateou o seguinte:

   ".............................................................................
   Estaba yo, ¿te acuerdas?, contándote estas cosas
   junto a la puerta del Museo del Prado.
   Un hombre se acercaba, muy amable nos dijo:
   Está prohibido que estén aquí sentados.
   .............................................................................."
 
   É de supoñer que para expresar coa semellante exactitude a situación que vivíamos, necesariamente, tivo que vernos.
 

domingo, 9 de maio de 2021

Xa era abril

    

   O 1987
   Inmediatamente despois de aparcar o coche, miraba para todos os lados buscándoa, sen saber  por onde aparecería. Non sabía se camiñaba ou flotaba, a sensación era moi rara e á vez moi apracible. De súpeto veu como chegaba, fixouse nela e aí, nese momento e despois de moitos anos, aparecía diante del. Tamén andaba buscando un oco, e esa atención fíxolle pensar que lle impediu velo.
   Desapareceu, e el apresurouse en recepción a recoller a chave; a verdade, non sabía moi ben que facer. Decidiu subir á habitación para ver se era confortable, e soubo que o sería en canto cruzaran xuntos o limiar da porta.
   O  telefono, tan aliado sempre, unha vez máis, uniunos. Baixou todo o rápido que puido as poucas escaleiras que os separaban e viuna, ... moi guapa, mesmo de costas. Dérase conta que estabas sen a máscara posta, quizais adrede para poder bicarse mesmo un pouco antes. Por un momento viuna confusa. Confusión que rematou ao chamala polo seu nome ....
   -- Pequeniña!!
   E mirouno dubidando, pero ao instante sorriu e achegouse. Achegamento que para el foi unha eternidade. O momento quedou para sempre neles dous; e poida que, froito da envexa, en calquera mirada  indiscreta que os podía observar.
   Concretamente do mesmo momento haberá dúas imaxes: a dela mirándoo e a del mirándoa.
   E chegou o tamén desexado ...
   -- Ola!!
  Polo  incrible que poida parecer, estaban abrazándose, ou quizais bicándose, ou todo á vez ....
  E de novo outro ...
   -- Ola!!
   Non se lle esquecerá o tacto da súa pel nin tampouco a súa mirada, tan elocuentes ambas. E se aínda non estaba plenamente satisfeito co que alí acontecía, comezaron a falar. O cariño das súas palabras era notoria, escoitábaas preto, moi preto, estaban abrazándose, aínda.
   Falaran da equipaxe, pero  acertadamente, decidiron subir aquelas escaleiras en busca da porta que daba paso a aquela habitación, que definitivamente daba sentido a tantos anos de espera.
  Aquel lugar, en se tan baldío, cobrou vida e calidez, a luz atenuaba a morena cor da súa pel, e todo se contaxiou do seu perfume.
   Ese exquisito perfume do seu corpo.
   E de novo, outra vez ...
  -- Ola!!